تجهیزات پزشکی

 

روزگاری درمان بیماران عمدتاً منحصر به تجویز دارو، رعایت رژیمهای غذایی خاص و انجام عملیات فیزیکی توسط خود طبیب می گردید. اما پس از انقلاب صنعتی و پیشرفت روزافزون تکنولوژی بویژه از نیمه دوم قرن بیستم امروزه تجهیزات و وسایل پزشکی نقش محوری و عمده ای را در سه حوزه پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری ها ایفا می کنند. به نحوی که اصولاً تصور مرکز درمانی فاقد آنها دور از ذهن می نماید. از طرفی این تجهیزات به جهت وجه سرمایه ای چه از نقطه نظر خرید و چه به لحاظ خدمات پس از فروش، پارامتر بسیار مهمی در اقتصاد بهداشت مراکز درمانی محسوب می گردند. لذا همانقدر که وجود این تجهیزات و وسایل در صحن عملکرد و موفقیت مراکز درمانی موثر و مفید است، عملکرد نادرست و یا مختل شدن آن در روند مراکز درمانی و فعالیت متخصصین، اختلال و اشکال و بعضاً صدمات جبران ناپذیر ایجاد می نماید. بنابراین وجود واحدی که در مراکز درمانی به طور تخصصی وظیفه مدیریت بر این سامانه ها را داشته و از طرفی از آخرین دستاوردها و پیشرفت های تکنولوژیکی این عرصه مطلع باشد و آنها را به درستی در اختیار متخصصین امر قرار دهد، اگرچه در کشور ما تا حدودی جدید و نو ظهور به نظر می رسد، ولی در کشورهای صاحب علم و تکنولوژی روز، سالهاست که امری معمول و بدیهی می باشد.

 

معرفی تجهیزات پزشکی

مجموعه ای است که در سیستم ماتریسی سازمان بیمارستان توسط گروه مهندسی پزشکی وظیفه مدیریت کلیه امور مرتبط با تجهیزات و وسایل پزشکی را در راستای تامین ایمنی لازم برای بیماران و پرسنل و نیز بهره وری بهینه این تجهیزات جهت ارتقاء سه شاخصه کارآیی، اثربخشی و رضایتمندی بیماران به عهده دارد.

 مدیریت: مهندس امیرمحمد سلیمانی

 

اهداف

الف ) استفاده موثر از تجهیزات و وسایل پزشکی و بهره گیری بهینه از تمامی قابلیت های آنها

ب ) افزایش عمر مفید تجهیزات، تضمین صحت و دقت عملکرد آنها و جلوگیری از خرابی های زودهنگام و نابهنگام با ایجاد راهکارهای پیشگیرانه، مراقبت و کاربری صحیح تجهیزات

ج ) کاهش هزینه های نگهداری، تعمیر و زمان از کارافتادگی دستگاه ها

د ) تامین ایمنی لازم برای پرسنل و بیماران در ارتباط با تجهیزات و وسایل پزشکی

هـ ) هدایت بیمارستان به استفاده از تکنیک ها، تجهیزات ووسایل نوین متناسب با نیازهای واقعی و توانایی های مرکز درمانی

د) مدیریت بر تنظیم و کالیبراسیون تجهیزات برای کارایی دقیق و صحیح

س)مشاوره به بیمارستان یا مراکز درمانی جهت خریداری مناسب ترین تجهیزات، مشاور فنی قراردادهای تامین خدمات و پشتیبانی و فروش تجهیزات.

 

شرح وظایف

1 ـ آموزش

توانایی استفاده صحیح و به جا، بهره گیری موثر از تمامی قابلیت های تجهیزات و وسایل پزشکی، اجتناب از سوء استفاده و خطرات آنها، رعایت اصول نگهداری روزمره جهت افزایش عمر مفید تجهیزات و تهیه گزارش های مربوطه منوط به آموزش کامل و صحیح کاربران و نیز پاسخگویی مداوم به شبهات و سئوالات آنان می باشد.

همچنین این آموزش ها موجب کاهش افت عملکرد واحدهای مرکز درمانی هنگام تعویض یا تغییرات پرسنل با نظرات جدید می گردد.

 

2 ـ تامین ایمنی بیماران و پرسنل

دستگاهها و لوازم پزشکی جهت تشخیص و درمان در ارتباط مستقیم با بیماران و پرسنل بوده و می بایست اقدامات تامینی جهت حفاظت افراد از عوارض مربوطه و همچنین هنگام بروز خرابی ها نظیر تشعشعات، جریان های نشتی، ضربات، آتش سوزی و غیره برابر روش های استاندارد و توصیه شده به عمل آید.

 

3 ـ مدیریت چرخه نصب و تعمیر

نظارت بر تحویل و نصب و راه اندازی صحیح تجهیزات و لوازم ، قراردادهای خدمات پس از فروش، اولویت بندی و پیگیری تعمیرات، فاکتورهای هزینه تعمیرات، مراحل و کیفیت و چگونگی تعمیر که عمدتاً از سوی شرکت ها صورت می پذیرد به منظور کاهش زمان از کارافتادگی دستگاه، کاهش هزینه تعمیرات و عدم نیاز به تعمیرات مکرر می بایست صورت پذیرد.

لازم به ذکر است با توجه به تنوع و پیچیدگی دستگاه ها و لوازم پزشکی که در حوزه های مختلف بکار گرفته می شود و از آنجا که امر تعمیر علاوه بر تخصص نیازمند آموزش و داشتن ابزار لازم و قطعات یدکی مربوطه می باشد و نیز بعضاً بهانه جویی شرکتها جهت رفع مسئولیت تعمیرات و یا بزرگنمایی مشکلات ودر نتیجه افزایش هزینه های تعمیراتی، اقدام مستقیم از سوی کارکنان واحد مهندسی پزشکی جهت تعمیر جز در موارد خاص و جزئی و دستگاه های ساده توصیه نمی گردد.

 

4 ـ نظارت بر انبار طبی و انبار اسقاط

همان اندازه که تجهیزات و لوازم پزشکی در تشخیص و درمان اهمیت و حساسیت دارد، رعایت شرایط نگهداری و انبار تجهیزات و لوازم پزشکی و قطعات آنها نیز از اهمیت و حساسیت برخوردار است. از طرفی اهمیت برنامه ریزی جهت تامین به موقع قطعات و لوازم پزشکی مورد مصرف در بیمارستان نیازی به توضیح ندارد. بعلاوه نظارت بر نحوه اعلام اسقاطی تجهیزات پزشکی، بکارگیری قطعات سالم موجود در دستگاه اسقاطی جهت راه اندازی سایر دستگاه ها و نیز در صورت امکان تعمیر و راه اندازی دستگاههایی که به غلط اسقاط اعلام گردیده اند در کاهش هزینه های مرکز درمانی می تواند تاثیر بسزایی داشته باشد.

 

5 ـ مدیریت نگهداری و عملکرد دستگاه

نگهداری پیشگیرانه (Preventive Maintenance) یا به اختصار PM به مجموعه عملیات و بازرسی هایی گفته می شود که برای جلوگیری از خرابی ناگهانی و افزایش عمر مفید دستگاه به صورت دوره ای صورت می پذیرد. در این راستا برنامه ریزی و تهیه روال های لازم و فرم های مربوط به هر دستگاه با توجه به توصیه ها و نکات اعلام شده از سوی تولید کننده برای بازدیدهای دوره ای PM انجام می گیرد. از طرفی بررسی صحت عملکرد و دقت پارامترهای خروجی تجهیزات در تشخیص و عملیات درمانی کادر پزشکی نقش تعیین کننده ای دارد. برای اطمینان از عملکرد صحیح تجهیزات و کالیبره نمودن آنها می بایست آزمون هایی به شکل دوره ای و با استفاده از ابزارهای ویژه کالیبراسیون بر روی دستگاه انجام پذیرفته و خطاهای موجود تصحیح گردد.

 

6 ـ کارشناسی مشاور خرید تجهیزات و وسایل پزشکی

نیاز به دقت و امعان نظر در خصوص پارامترهای ذیل جهت خرید تجهیزات و وسایل پزشکی برای مرکز درمانی، واحد مهندسی پزشکی را به عنوان یک عضو موثر در کمیته خرید مطرح می نماید:

 

ـ شناسایی پارامترها و عملکردهای مورد نیاز مرکز درمانی بر اساس میزان و نوع مراجعین و انتظارات کادر پزشکی و بر این اساس شناسایی دستگاههایی که واجد این پارامترها و عملکردها می باشند.

ـ مسایل لازم برای سرویس و نگهداری، وضعیت سرویس داخل کشور و تامین قطعات یدکی

ـ کسب اطلاعات فنی لازم در خصوص عملکرد دستگاه در سایر مراکز درمانی داخلی و خارجی

ـ آنالیز صحت و سقم ادعاهای مطروحه از سوی فروشنده دستگاه

ـ تعیین اطلاعات لازم و تعهدات فنی که از سوی فروشنده می بایست با توجه به نوع دستگاه در اختیار قرار گیرد.

ـ کنترل دستگاه های خریداری شده بر اساس پفرم های مربوطه و اطمینان از وجود تائیدیه های حاصل از انجام تست های پذیرش (Acceptance Test)

 

7 ـ کارشناسی اقتصادی تجهیزات پزشکی

بیمارستان از یک طرف به عنوان مرکزی که هزینه ها و درآمدهایی داشته و می بایست برنامه ریزی جهت ایجاد تعادل و کسب سود بیشتر در آن صورت پذیرد و از طرفی به لحاظ ارتباطی که با جان و سلامتی انسان ها داشته و یکی از مهمترین و بدوی ترین نیازهای بشری را تامین می نماید از منظر اقتصادی به عنوان یک بنگاه اقتصادی خاص که طراحی فرآیندها و تصمیم گیریها در آن تابع شرایط و محدودیتهایی است مد نظر بوده ودر این راستا واحد مهندسی پزشکی وظیفه دارد با همکاری واحدهای امور مالی، انبار، حسابداری صنعتی، شاخصه های تخصصی را در حوزه تجهیزات و وسایل پزشکی کارشناسی و جهت تصمیم گیری به مبادی ذیربط ارائه نماید.

 

8 ـ نظارت بر اجرای استانداردهای فضاهای درمانی در خصوص تجهیزات پزشکی

تشخیص و اجرای بهینه استانداردهای فضاهای درمانی با توجه به فرآیندهای درمانی در بیمارستان نظیر محل قرارگرفتن تجهیزات و وسایل، نحوه ارتباط بخش ها و حوزه های مختلف به یکدیگر و نحوه دسترسی به تجهیزاتی که استفاده از آنها میان چند بخش مشترک است و غیره از اموری است که می تواند یک مرکز درمانی را در انجام بهینه وظایف خود به ویژه در زمانهای حیاتی (Golden Time) یاری رساند .

همچنین در بعضی قسمتها در نظر نگرفتن شرایط فیزیکی و امکانات لازم هم می تواند باعث آسیب رساندن به دستگاه شود و هم اینکه ممکن است عوارض جبران ناپذیری برای پرسنل و بیماران بخش مربوطه و یا بخشهای مجاور داشته باشد.

 

9 ـ مستند سازی و نگهداری اطلاعات

مستند سازی و نگهداری اطلاعات مربوط به انجام بندهای قبل جهت حفظ سوابق و طبقه بندی آنها برای دسترسی سریع و به موقع به این اطلاعات نظیر شناسنامه های تجهیزات و وسایل پزشکی، سوابق تعمیراتی، عملکردی، PM و کالیبراسیون هر کدام، سوابق آموزشی پرسنل، کاتالوگ ها، دستورالعمل ها، فیلم ها، اسلایدها و کتب مرجع مربوط به تجهیزات، اقدامات تامینی و سایر موارد مربوط به فعالیت های واحد به لحاظ مراجعات بعدی جهت تصمیم گیری های آتی و تهیه گزارش های مدون خواسته شده، اهمیت زیادی داشته و می بایست به بهترین وجه صورت پذیرد. توصیه می گردد در این خصوص، استاندارد خاصی از سوی وزارت متبوع تهیه و جهت یکسان سازی به سراسر کشور ابلاغ گردد.

 

10 ـ ارتباط با اداره تجهیزات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی متبوع، اداره تجهیزات پزشکی، وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی و سایر اداره ها و سازمان های مرتبط

 

ساعات کار:

همه روزه 8 صبح الی 16 عصر

 

محل استقرار واحد:

ساختمان شماره 1 مرکز بهداشت و درمان، طبقه سوم

 

شماره تماس:

مستقیم: 855022131

داخلی: 131