آشنایی با برخی بیماریها
  • قلب و عروق
  • مغز و اعصاب
  • جراحی اعصاب
  • غدد و هورمون
  • گوش، گلو و بینی
  • روانپزشکی
  • ریه
  • گوارش
  • خون و  انکولوژی
  • روماتولوژی
  • ارتوپدی
  • کلیه و مجاری ادراری
  • پوست و مو
  • چشم و اپتومتری
  • زنان
  • نوزادان و اطفال
  • دهان و دندان
  • تغذیه و بیماری ها
  • طب مکمل و بیماری ها
  • طب سنتی و بیماری ها
  • هومیوپاتی و بیماری ها
طب مکمل و بیماری ها

 

طب مکمل و بیماری ها

از جمله مهم‌ترین شاخه‌های طب مکمل و جایگزین می‌توان به طب سوزنی، گیاه‌درمانی، استفاده از داروهای گیاهی، ماساژدرمانی، کایروپرکتیک، تغذیه، رفلکسولوژی، هومیوپاتی، یوگا، تای‌چی و غیره اشاره کرد. انواع طب‌های سنتی از جمله طب سنتی ایرانی، طب چینی و آیورودا نیز از شاخه‌های بسیار مهم طب مکمل و جایگزین هستند. شاخه‌های مختلف طب سنتی و مکمل دارای ویژگی‌های مشترکی است. [1]

طب مکمل به کارهای درمانی گفته می شود که همراه یا علاوه بر طب رایج انجام می شود. به طور مداوم تغییر می کند. امروزه، به طور کلی تقسیم بندی طب مکمل و جایگزین به پنج گروه عمده تقسیم می شود: [2]

1. روشهای پزشکی کل نگر: مانند آیورودا، طب تبتی، آفریقایی، هومیوپاتی، ناچروپاتی.

2. پزشکی ذهن بدن: مانند مدیتیشن، هنردرمانی، دعادرمانی.

3. روشهای بر پایه مصرف منابع زیستی: مانند گیاه درمانی، رژیمهای مخصوص غذایی.

4. روشهای بر پایه اعمال یداوی و حرکت بدن: مانند کایروپراکتیک و ماساژدرمانی.

5. درمانهای متمرکز بر انرژی بدن: مانند درمان بیوالکتروماگنتیک.

 

طب مکمل و بیماری  قلبی [3]

شمار قابل توجهی از مردم برای درمان ناخوشی های مختلف، در جستجوی جایگزینی برای درمان های معمول می باشند. یکی از این روش ها، طب مکمل و جایگزین است که امروزه استفاده از آنها در سراسر جهان رو به افزایش است.

این درمان ها، انواع مختلفی دارند که شامل طب سوزنی، طب فشاری، طب گیاهی، رژیم درمانی، انرژی درمانی، ورزش درمانی، درمان های رفتاری، روشهای آرام سازی (یوگا)، موسیقی درمانی، ویتامین A و E  و غیره می باشند که البته با توجه به اختلاف دیدگاه ها و زمینه های فرهنگی هر قوم و ملیت، نحوه استفاده از این روشها بسیار متفاوت است. مطالعات اخیر نیز بیانگر افزایش استفاده از حداقل یکی از روش های  طب مکمل  و جایگزین در دنیا است.

در سالهای اخیر رشد فزاینده ای در استفاده از طب مکمل جهت بیماران قلبی عروقی دیده شده است و بیماران قلبی از اینگونه درمان ها جهت طیف وسیعی از بیماریشان از جمله پیشگیری و درمان استفاده می کنند.  

در مطالعه ای که توسط  گلوریا و همکاران (2006) انجام شد، مشخص شده که 36 درصد از بیماران قلبی عروقی در 12 ماه گذشته از طب مکمل استفاده می کردند که بیشترین مورد (18 درصد) گیاهان دارویی و(17 درصد) فعالیتهای ذهنی – بدنی ( تنفس عمیق و مدیتیشن ) بود.

 

طب سوزنی و بیماری قلبی

از طب سوزنی، جهت تنظیم عملکرد فیزیولوژیکی، درمان عفونتها و اختلالات روانی استفاده می شود. همچنین این نوع درمان برای درمان بیماری قلبی از جمله آنژین صدری و افزایش فشار خون نیزمفید است.

در مطالعه ای که توسط لی و همکاران انجام شد مشخص شده  که تفاوت مهم آماری بین بیماران مبتلا به سکته قلبی که جهت درمانشان از طب مکمل در کنار درمان های معمول استفاده کردند و بیمارانی که از این گونه درمان ها استفاده نمی کردند، وجود داشت.

مطالعه ای که توسط چین و همکاران انجام شده است، نیز بیانگر آن است که طب سوزنی می تواند میزان انقباض قلب را در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی که به علت کاردیومیوپاتی ایجاد شده است را افزایش دهد.

مطالعات نشان داده اند که استفاده از طب سوزنی، نیاز به مصرف دارو و انجام عمل جراحی را کاهش می دهد. درمطالعه ای که روی  49 بیمار مبتلا به آنژین صدری که از طب سوزنی استفاده می کردند، صورت پذیرفته، مشخص شده که نیاز به مصرف نیتروگلیسرین زیر زبانی در 58 درصد بیماران کاهش یافته است. همچنین، 38 درصد بیماران کمتر به حمله قلبی مبتلا می شوند. تحقیقات اخیر نیز بیانگرکاهش قابل توجه سکته قلبی در بیماران مبتلا به آنژین صدری که از طب سوزنی استفاده می کردند، بوده است.

 

 

طب گیاهی و بیماری قلبی

در دهه گذشته، افزایش فزاینده ای در استفاده از گیاهان دارویی دیده شده است.

بعضی از اشتقاق های گیاهی به صورت درمانهای استاندارد از قبیل دیژیتال ها، رزرپین و آسپیرین استفاده می شود.

به طور معمول، اعتقاد بر این است که سیر، علاوه بر اینکه سطح کلسترول را کاهش می دهد منجربه کاهش فشار خون نیز می شود.

ترکیبات سویا به عنوان جایگزینی برای روغن های حیوانی، می تواند منجر به کاهش سطح TG و LDL شود، ولی روی سطح  HDL اثری ندارد.

نکته قابل توجه آن است که استفاده از داروهای گیاهی در کنار درمان های معمول بیماری های قلبی عروقی، منجر به کاهش درد سینه بیماران می شود. چندین  مطالعه نشان داده اند که دریافت داروی گیاهی به نام tongxinluo ( داروی چینی ) تغییرات نوار قلب بیمار مبتلا به آنژین صدری را بهبود بخشیده است.

بعضی از داروهای گیاهی مانند گیاهان چینی از کومارین ساخته شده اند و خاصیت ضد انعقادی دارند. بنابراین باید هنگامی که از این دارو در کنار سایر داروهای آنتی کواگولنت نظیر وارفارین استفاده می شود، توجه داشت .

Hawthorn یک گیاه چینی است که در درمان بیماری نارسایی قلبی (اختلال عملکرد بطن چپ)، آترواسکلروز، آنژین صدری، آریتمی به علت ایسکمی استفاده می شود. مطالعات، نشان دهنده آن است که این دارو تحمل ورزش، تنگی نفس و خستگی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی خفیف تا متوسط را بهبود می بخشد.

 

یوگا و بیماری قلبی

یوگا یک نوع ورزش است که نقش مهمی در داشتن زندگی سالم دارد. یوگا در تعدیل عوامل خطر بروز بیماری قلبی و بازتوانی بعد از سکته قلبی نقش مهمی دارد.

مطالعات اخیر حاکی از آن است که یوگا و مدیتیشن منجر به بهبود تنفس و خونرسانی می شود و همچنین می تواند ضربان قلب و الاستیسیتی دیواره سرخرگها را بهبود بخشد و به طور کلی برای سلامت قلب مفید باشد.

یوگا نقش مهمی در جلوگیری از بیماری قلبی نظیر سکته قلبی، بیماری عروق کرونر و فشار خون بالا نیز دارد. یوگا با تاثیرمستقیم بر هیپوتالاموس مغز که فعالیت سیستم اندوکرین را برعهده دارد، می تواند در جلوگیری از سکته قلبی کمک کننده باشد.

یکی از عمده ترین عوامل ایجاد کننده بیماری قلبی استرس می باشد. زمانیکه با وضعیت استرس زا مواجه می شویم، هورمون هایی ترشح می شود که برای سلامت قلب و عروق مضر هستند. انجام ورزش های یوگا می تواند منجر به کاهش این هورمون ها شود.

 

طب فشاری و بیماری قلبی

طب فشاری عبارت است از به کارگیری ماساژ و فشار در نقاط خاصی از بدن که برای بهبود وضعیت سلامت به کار برده می شود.

طب فشاری نزدیک به 3000 سال است که جهت درمان بیماری قلبی عروقی از قبیل کاهش و افزایش فشار خون، بیماری عروق کرونر و بی نظمی قلبی استفاده می شود.

طب فشاری برای کاهش فشار خون در بیماران مبتلا به افزایش فشار خون و بهبود درد سینه بیماران مبتلا به انسداد عروق کرونر به کار برده می شود.

مطالعات نشان داده است که طب فشاری می تواند فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی را مهار کند.

توجه داشته باشید که نباید درمان دارویی بیماران مبتلا به سکته قلبی و آنژین صدری دارای علائم هشدار دهنده را به خاطرانجام طب فشاری به تاخیر انداخت. تحقیقات نشان داده است که برای بیماران مبتلا به سکته قلبی و آنژین صدری که توجهات پیشرفته پزشکی را دریافت می کنند، نسبت به افرادی که در درمانشان تاخیرایجاد می شود، فرصت بهبود بیشتری فراهم می شود.

 

بیماری های گوش در طب مکمل [4]

عفونت و التهاب گوش

التهاب و عفونت گوش میانی (اوتیت مدیا) در نتیجه انسداد شیپور استاش (که از پشت گلو به گوش میانی راه دارد)، ایجاد می‌‌‌شود. تجمع مایع و فشار ناشی از آن موجب درد می‌‌‌شود. علائم عبارتند از: درد ضرباندار و گاهی اوقات تب. اگر درد تیز ناگهانی و تخلیه چرک از گوش وجود دارد، پرده گوش پاره شده است. عفونت گوش می‌‌‌تواند علت باکتریایی، ویروسی یا قارچی داشته باشد. همچنین می‌‌‌تواند نتیجه انسداد ساختاری بدن یا عکس‌العمل حساسیتی به غذا، هوا، گرده گیاهان، کپک یا گرد و غبار باشد.

مطالعات نشان داده‌اند در 86 درصد از کودکان مبتلا به عفونت گوش، زمانی که غذاهای حساسیت‌زا از رژیم غذایی حذف شدند، درد کاهش یافت و پس از چند ماه عفونت کاملاً از بین رفت. متداول‌ترین غذاهای حساسیت‌زا عبارتند از شیر، گندم، تخم مرغ، بادام زمینی و محصولات سویا. حساسیت، باعث التهاب و تورم گوش میانی و تجمع مایع در آن شده و عفونت و چرک ایجاد می‌‌‌شود.

معاینه مربوط به جمجمه و استخوان خاجی توسط پزشک متخصص آسیب شناسی استخوان انجام می‌شود و می‌‌‌تواند عفونت گوش میانی را که به علت محدودیت دستگاه تنفسی ایجاد شده درمان نماید. زمانی که مایع به دلیل محدودیت نمی‌‌‌تواند از گوش خارج شود، در آنجا باقی می‌ماند و باکتری‌ها در آن تکثیر می‌‌‌یابند.

ثابت شده است که تغذیه با شیر مادر از عفونت گوش میانی پیشگیری می‌‌‌کند و تغذیه طولانی‌تر نوزاد با شیر مادر، حمایت بیشتری را در بردارد. این امر احتمالاً به علت آنتی‌بیوتیک‌های موجود در شیر است.

 

گیاه درمانی

گل ماهور یا روغن سیر: آن را گرم کنید و درون گوش بچکانید و با پنبه روی آن را نگاه دارید. چنانچه پرده صماخ گوش خراش یا پارگی دارد، روغن را درون گوش نریزید. کپسول‌های روغن سیر را از راه دهان مصرف نمایید.

اکیناسه: 1 تا 2 میلی‌‌لیتر تنتور، 5/0 تا 1 گرم ریشه خشک شده یا 2 تا 4 میلی‌‌لیتر عصاره سه بار در روز با قطره‌های گوش، یک آنتی‌بیوتیک حمایت کننده سیستم ایمنی است.

هیدراستیس: چای یا تنتور، روزی سه بار، یک آنتی‌بیوتیک

چای سوسنبر: مسکن درد و ضدعفونی کننده است.

برای درمان صدای گوش و وزوز ایجاد شده در آن بهتر است، کنجد، لوبیا، جو پرک شده، آبنبات نرم، انگور، چغندر، هویج، کنگر و لیمو بیشتر مصرف کنند.

 

 

هومیوپاتی

درمان بر اساس نشانه‌ها انجام می‌گیرد.

- اقونیتون

- مهر گیاه

 -بابونه

- فسفات آهن

- کلسیم سولفید ناخالص

- فسفات منیزیم

- جیوه

- شقایق نعمانی

- سیلیس خالص

 

رایحه درمانی

اکلیل کوهی، سوسنبر: آن ها را مخلوط کرده و ناحیه اطراف گوش را ماساژ دهید (سراسر گره‌های لنفی تا پایین گردن).

اسطوخودوس: چندین قطره در گوش بریزید.

درخت چای، اسطوخودوس: در دستگاه بخور استفاده شود، دارای خواص ضدعفونی کننده است.

 

طب چینی

جنتیانا، پیچ‌امین‌الدوله و یاس زرد: اگر همه را به شکل پودر‌ ترکیب کنید و به عصاره سیب یا سس سیب بیفزایید، دارای خواص آنتی بیوتیکی است.

 

طب فیزیکی

ماساژ: در منطقه گوش، به باز شدن شیپور استاش کمک می‌‌‌کند.

 

طب آیورودیک

درمان‌ها بر اساس تخلیه مایعات لنفی می‌‌‌باشند.

سیر

ویتامین C

درمان کایروپراکتیک

شامل تداخلات در ستون فقرات.

به‌طورکلی در مواقع گوش‌درد بهتر است از مصرف گوشت و تخم‌مرغ و پیاز خودداری شود و معده سبک باشد. همچنین جوشانده سرکه و گل‌سرخ را می‌توان در زمانی که در گوش صدای وزوز می‌آمد، چکاند.

 

طب سنتی

وزوز گوش یکی از شایع‌ترین نشانه‌های کاهش شنوایی، اختلالات مربوط به گوش و افزایش فشارخون است. البته گاهی نیز به دلیل آب‌رفتگی، وجود جرم و سرماخوردگی نیز مشاهده می‌شود. تحقیقات نشان داده است،‌ درصد بالایی از افرادی که به وزوز گوش مبتلا هستند، کمبود ویتامین B12 دارند.

برای درمان صدای گوش و وزوز ایجاد شده در آن بهتر است کنجد، لوبیا، جو پرک شده، آبنبات نرم، انگور، چغندر، هویج، کنگر و لیمو را بیشتر مصرف کنند.

همچنین غذاهای حساسیت‌زا و داغ، پرادویه یا چرب باید در رژیم غذایی این افراد کاهش یابد و مصرف قهوه، چای و نوشیدنی‌های دارای کافئین نیز به شدت کم شود.

به‌طورکلی در مواقع گوش‌درد بهتر است از مصرف گوشت و تخم‌مرغ و پیاز خودداری شود و معده سبک باشد. همچنین جوشانده سرکه و گل‌سرخ را می‌توان در زمانی که در گوش صدای وزوز می‌آمد، چکاند.

کمی روغن هسته هلو، روغن بادام یا آب بابونه نیز برای رفع وزوز گوش موثر است و مکمل‌های غذایی که دارای ویتامین A،B و E هستند، نیز برای درمان وزوز گوش توصیه می‌شود.

تحقیقات نشان داده، ‌درصد بالایی از افرادی که به وزوز گوش مبتلا هستند، کمبود ویتامین B12 دارند، این ویتامین در غلات، موز، سبزیجات و محصولات لبنی وجود دارد. روغن ماهی، سبزیجات فیبردار و میوه‌هایی مانند پرتقال، زردآلو، طالبی و هویج نیز سرشار از ویتامینA هستند که برای رفع این عارضه توصیه می‌شوند.

 

بیماری ام اس یا مولتیپل اسکلروز در طب مکمل[5]

مثبت اندیشی: مثبت فکر کردن نمیتواند ام اس را درمان کند ولی استرس شما را کم میکند تا احساس بهتری در زندگی داشته باشید.

 ورزش: ورزشهایی نظیر یوگا و تای چی استرس شما را کم می کند، کمک می کند که آرام تر باشید و انرژی، تعادل و انعطاف پذیری شما را بالا می برد. البته قبل از شروع این تمرینات باید با پزشک خود هماهنگ نمایید.

 رژیم درمانی: برای بیماران ام اس مهم است که یک رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشند.

 ماساژ درمانی: بسیاری از مبتلایان به ام اس از ماساژ درمانی برای کاهش استرس و افسردگی استفاده می کنند. معمولا این کار ضرری برای بیمار ندارد ولی اگر دچار پوکی استخوان باشید ( در نتیجه  داروها) ماساژ ممکن است خطرناک باشد.

 طب سوزنی: بعضی از مبتلایان به ام اس می گویند که استفاده از طب سوزنی باعث کاهش درد، گرفتگی عضلانی و کنترل بهتر مثانه در آنها شده است. ولی تا بحال هیچ مطالعه ی علمی نتوانسته ثابت کند که طب سوزنی برای ام اس مفید باشد. ضمنا بیاد داشته باشید که استفاده از سوزن های غیراستریل، خطر انتقال بیماریهایی نظیر هپاتیت و ایدز را به همراه دارد.

 روغن گل آفتابگردان: شواهدی وجود دارد که مصرف روزانه یک قرص حاوی لینولئیک اسید که در دانه های گل آفتابگردان یافت می شود، می تواند بتدریج علائم ام اس را بهتر نماید.

 

منابع

[1] - طب مکمل و جایگزین چیست؟ 01391)؛ جام جم - دکتر امیرهومن کاظمی، متخصص طب سنتی و داروهای گیاهی؛

[2]- /www.mdanderson.org/education-and-research/resources-for-professionals/clinical-tools-and-resources/cimer/about-complementary-integrative-medicine/index.html

[3]- مرکز تحقیقات طب کل نگر نصر؛ علاج بیماری های مدرن با متد طب سنتی؛ ترجمه از  سایت های انگلیسی :

  • http://www.medindia.net
  • http://www.yogamiracles.com
  • http://www.buzzle.com
  • http://news.bbc.co

[4] - دنیای تغذیه - مریم اسلامی امیرآبادی، کارشناس ارشد تغذیه؛ شهروند - علی حسینی، متخصص طب سنتی؛ برگرفته از سایت تبیان

[5] - دکتر مهدی دهقانی - متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات؛ http://clinicbrain.com/